کاوْچ‌سِرفینگ چیست و چه می‌کند؟


                                                                  cs2

اینترنت از خیلی بابت‌ها، موجودی خُجسته و مبارک است. اگر بیشتر پدیده‌های دوران مدرن، از نگاه بعضی منتقدین فقط به سرعتِ ارتباطات و حمل و نقل و راحتی‌ی بیشترِ بشرِ برخوردار معطوف بوده‌اند، اینترنت اما، توانسته کیفیت والایی از ارتباطات تازه را به‌وجود آورد که ما را به کهکشانی متفاوت از کهکشان‌های ارتباطی‌ی پیشین وارد کرده‌است.

شاید همه متوجه شده‌باشند که به‌کمک اینترنت، رابطه‌ی یک‌سویه‌ی رسانه‌ها با مخاطب، دگرگون شده و از طرف دیگر عدالت اطلاعاتی در حال شکل‌گیری است. امروزه، صدای بی‌صدایان در انبوهه‌‌ی پرهیاهوی رسانه‌های پرقدرت و پرسر وصدا، می‌تواند شنیده‌شود؛ هر چند ضعیف، اما بالاخره شنیده می‌شود. دموکراسی‌ی اطلاعاتی در حال شکل‌گیری است. شعار سازمان ملل که روزگاری «جهانی بیاندیش، امّا محلیّ عمل‌کن» بود،‌ امروزه جانشین تازه‌ای یافته:‌‌‌‌ «محلّی بیاندیش، جهانی عمل‌کن.» یعنی سازمان ملل می‌گفت مانند یک انسان، به‌دور از تعصبات نژادی و جنسیتی و طبقاتی و ملی و قومی فکر کن و با این آرمان به حل مشکلات بومی‌ی خود بپرداز. اما فعالان اینترنتی بدون ردّ این شعار، راه تازه‌تری را در پیش مردم گذاشتند: در محل بیاندیش، امّا برای عمل، از همه‌ی دنیا کمک بگیر و نیروها را در همه‌ی دنیا بسیج کن!
این جهانی عمل‌کردن، به‌کمک اینترنت است که «شدنی» شده. همین دنیای اینترنت است که در برابر قطب‌های جهانی‌ی قدرت، که دنیا را در بیشتر مواقع بین خود تقسیم می‌کنند، نیروی تازه‌ای را به‌نام «قدرت افکار عمومی‌ی جهانی» علم می‌کند تا جلوی یکه‌تازی‌های‌شان را بگیرد. همین اینترنت است که خریداران دنیای سرمایه‌داری را آن‌چنان توان‌مند می‌کند‌ که می‌توانند بخشی از اراده‌ی خود را به صاحبان صنایع تحمیل کنند و مانع حاکمیت بی‌رقیب منافع سرمایه بر سیاست‌های تولیدی‌ و خدماتی شوند. داستان «پوشاک پاک» راوی‌ی همین اراد‌ه‌ی تحمیلی است که کارخانه‌جاتِ پوشاک را به رقابت بر سر چسباندن برچسب «پوشاک پاک از استثمار زنان و کودکان فقیرِ ملت‌های فقیر» وادار کرده‌است.

این‌همه، از صدقه‌سر ساختار نسبتاً منتشر و پراکنده و توزیع گسترده‌ی اینترنت است؛ از صدقه‌سر قدرت وبلاگ‌نویسی و آن نوع از شبکه‌های اجتماعی‌‌ی سازنده و غیرسودجو است که در خدمت صاحبان نظر و فکر و ابتکار قرار گرفته‌اند، کسانی که در همیشه‌ی تاریخ، دست‌شان کوتاه‌بوده و خرمای‌شان بر نخیل!
اندیشمندانی معتقدند که قدرت واقعی، در داشتن اطلاعات‌ است. قدرت متمرکز، خواه ناخواه در نهایت، ناکارآمد و فسادمند است، امّا این قدرت منتشر و پراکنده است که می‌تواند تا حد امکان، قدمی برای حل واقعی‌ی بعضی مشکلات بشر و رضایت و سعادت نسبی‌ی او بردارد. اینترنت تجسم همان قدرت منتشر اطلاعاتی است، هر چند که تاسیس آن از سوی قدرت متمرکز انجام گرفته، امّا کم‌کم ساختاری در آن به‌وجود آمده که فرمان را از دست قدرت بزرگ یا قدرت‌های بزرگ بیرون آورده است. الآنه اگر قدرت‌های بزرگ هم بخواهند این غول بزرگ را دوباره به شیشه‌اش برگردانند، شاید نتوانند. و این است راز اصلی‌ی قدرت پراکنده‌ی همه‌جایی‌ی اینترنت!

از میان کارهای پر سر و صدای عجیبی که اینترنت در جهان مجازی انجام داده و بر روی جهان واقعی تاثیر گذاشته، یکی همین ویکی‌پدیا است که خیلی از ما با آن آشناییم. کار این سایت عظیم، آن‌چنان بوده که دانش‌نامه‌ی پرسابقه‌ی بریتانیکا، دیگر متن کاغذی منتشر نمی‌کند و باقی‌ی دانش‌نامه‌ها هم به متن مجازی رو آورده‌اند. آن‌طور که این نگارنده‌ی کمترین خبر دارد، تعداد کل مقاله‌‌ها در 36 جلد بریتانیکا، 11هزار مقاله بوده، اما امروزه در سال 2014 (1393 خورشیدی)، ویکی‌پدیا 4 میلیون و پونصد و چهل هزار مقاله‌ی‌ انگلیسی و 395هزار مقاله‌ی فارسی دارد. متخصصانی در مورد میزان درستی یا نادرستی‌ی علمی‌ی مقالات این سایت، چندوچون‌هایی قابل شنیدن داشته‌اند که برای کاری به این عظمت، طبیعی است، و چون این طرح بزرگ در شروع کار است،‌ می‌توان امید بست که در آینده، این کاستی‌های احتمالی راه‌حل‌های خود را پیداکنند.

از امکان‌های بزرگ و ارزش‌مند اینترنت، تاسیس سایت‌هایی خدماتی و رفاهی در سپهر مجازی است که کار اجرایی انجام می‌دهند و این در جایی است که نا‌کارآمدی‌های قدرت‌های متمرکز کوچک و بزرگ محلّی و ملّی و ابرقدرت‌ها در کمک‌رسانی به نیازمندان بر همه آشکار شده‌است. این قدرت‌ها ناکارآمد، فاسد،‌ پرهزینه و در بیشتر موارد نسبت به دل‌سوزانِ بی‌ادعا، کم‌لطف یا بی‌رحم بوده‌اند. پس شاید نتوان به ضریح‌شان دخیل امیدی بست.
امّا اینترنت به‌عنوان نمونه، فضایی فراهم کرده به‌نام WWW.KIVA.ORG  ORG که به تو امکان می‌دهد حتّی بتوانی 25 دلار ناچیز پس‌اندازت را به زنی کارآفرین در نپال، قرض بدهی. زنی که به امید روزی‌ای بهتر و روزهایی سعادت‌مندتر، در جستجوی‌ی سرمایه‌ی کوچکی است که این 25 دلار ها بر روی هم می‌سازند. تو مثلا در ترکیه‌ای و او در نپال. او نیازمند خرده وام است و بانک‌ها هم فقط به کسی پول می‌دهند که به اصطلاح ما، دم‌کلفت باشد و ضامن مالی داشته‌باشد، یا به جایی وصل بوده و پارتی‌ای داشته‌باشد. اگر این‌ها را نداشته‌باشی، باید در چرخه‌ی فقر، مثل همستر و موش آن‌قدر بچرخی تا فرصت دوروزه‌ات در جهنم فقر تمام‌شود. زن کوه‌نشین نپالی هیچ‌کدام این‌ها را ندارد.
همین اینترنت در سایت دیگری به تو کمک می‌کند تا کسی را پیداکنی که برای درمان فرزند بیمارت، به تو پول می‌رساند.

kiva1

در بعضی جاهای هند، اینترنت از ریل راه‌‌آهن به عنوان خط انتقال داده‌ها برای روستایی‌ هندی استفاده می‌کند تا آن‌ها هم بتوانند در کافه‌های اینترنتی‌ی رایگانِ لبِ خط، همراه با بقیه‌ی اعضای تعاونی‌ی تولید، بر اساس آخرین داده‌های بازار کشاورزی و پیش‌بینی‌های هواشناسی، به برنامه‌ریزی‌ی کشت بنشینند.

بازهم اینترنت است که با سایت ویکی‌لیکس‌اش، درست یا غلط، راست یا دروغ، آب در خواب‌گه مورچه‌گان و موریانه‌ها و ماران و ملخ‌ها ریخته‌است. هم‌نوایی‌ی ارکستر بزرگِ قدرت‌ها را کمی به‌هم‌زده و آنان را در همه‌ی دنیا وادار کرده تا توضیحی برای رفتارهای پنهان‌شان در پیشگاه «قدرت نوزادِ افکار عمومی» بدهند.

امّا اینترنت ازین دست میوه‌های مبارک باز هم دارد: یکی از آن‌ها فضایی است به‌نام کاوْچ سِرفینگ:

(WWW.COUCHSURFING.ORG)

cs1

کاوْچ یعنی کاناپه‌، که می‌توان روی‌اش نشست و دراز کشید و حتّی خوابید. سرفینگ یعنی موج سواری، و به تعبیر اینترنتی،‌ گشت‌زنی‌ در اینترنت است و در این سایت یعنی گشت‌زنی در پهنه‌ی زمین. اعضای جدی‌ی این سایت که به تعبیر بسیار درست و زیبای یکی از اعضای فرهیخته‌ی آن در پروفایل خود، «درویشان خانه‌به‌دوش غیر‌دینی (و البته نه هرگز ضد‌دینی)ی دنیای مدرن‌اند»، طبعاً به دنبال دنیایی صلح‌آمیزتر و آشتی‌جوترند. به دنبال رضایت نسبی‌ی بیشتری برای خود و تعداد هرچه بیشتری از موجودات زنده (اعم از انسان‌ها و جانوران و گیاهان) هستند که هیچ قدرت ملی و جهانی تابه‌حال نه، توانسته برای کسی فراهم کند و نه، در فکر فراهم‌کردن آن است. هر چند که قدرت‌ها، هزاران پیمان و قرارداد و سمینار و سازمان کوچک و بزرگ ملی و بین‌المللی‌ی پرهزینه و هزاران جنگ و صلح داخلی و خارجی برای برقراری آن راه می‌اندازند، امّا نتیجه:
فقط زیادکردن درد و رنج من و تو و باقی‌ی بشر و خسارت به طبیعت زنده و مرده.

cs4

بله، درویشان کاوْچ سرفینگ (یا سی. اس.) در جستجوی میزبانی برای شب‌مانی در این یا آن‌گوشه‌ی دنیا از اینترنت استفاده‌ی بهینه می‌کنند، با اینترنت فقط چت نمی‌کنند، یا اصلا چت نمی‌کنند، اصلا لایک نمی‌کنند و یا کمتر لایک می‌کنند. میزبان‌شان را از راه اینترنت و با بهترین راه‌های موجود برای ایمنی‌ (مثل ضمانت‌های اخلاقی‌ی متقابل و معرفی‌نامه‌‌های مثبتِ پرتعدادِ میزبانان و مهمانان دیگر) انتخاب می‌کنند –هر چند امکان خطای خیلی کمی هم می‌تواند در این میان وجود داشته باشد. زمان سفر را با او هماهنگ می‌کنند، پای پیاده، با کامیون، با دوچرخه،‌ با کشتی، قطار، ماشین، هواپیما یا هر وسیله‌ی دیگری، با خریدن بلیت یا به شکل صلواتی و رایگان (HitchHiking)، خود را به میزبان‌شان در نقطه‌ی دیگری از دنیا می‌رسانند و در لحظاتی، زندگی‌ی خود را با او شریک می‌شوند. ممکن‌است در کاناپه‌، یا اتاق‌خواب‌اش بخوابند یا نخوابند، و حتیّ با او هم‌غذا بشوند یا نشوند. امّا حتما از او یاد می‌گیرند، به او یاد می‌دهند و چیزی را که به‌هردوی‌شان لذت می‌بخشد، بر سر سفره‌ای مشترک با میزبان‌شان شریک می‌شوند و بدین‌گونه، جویبارهای باریک و ناچیز صلح و آشتی و سازندگی و برادری و خواهری را از سرچشمه‌ی تفاهم و هم‌دلی با دیگری، جاری می‌کنند تا ضمن غوطه‌خوردن در احساس لذت و رضایت خود، شاید با پیوستن به سایر جویبارها، در آینده به اقیانوس آرامشی برسند که بشر تابه‌حال تجربه‌اش نکرده‌است و هیچ قدرتی هم به‌فکر ایجاد آن نیست.

cs3

هزینه‌های این تجربه، معمولا به‌خاطر ذات‌خود، خیلی کمتر از سفرهای توریستی‌ی معمولی است. ممکن است «کاوْچ سِرفرِ» جدّی، به شهری یا روستایی برود و اصلا سری به جاذبه‌های توریستی‌ی معمولی‌ای نزند که همه‌ی توریست‌های رسمی معمولا به‌سراغ‌شان می‌روند. اما در کار روزانه و تجربه‌ی یک روزْ زندگی‌ی واقعی به سبک یک آدم بومی‌ی همان شهر یا روستا شریک شود و از این تجربه لذتی را ببرد که هیچ انسانی نخواهد توانست با پول آن را بخرد. کوچ سرفر جدی مثل هر درویش واقعی، خود را برای روبروشدن با ماجراهای پیش‌بینی نشده هم آماده می‌کند. آماده است تا در جای لوکسی نخوابد. غذای لوکس و متنوع نخورد، امّا در جستجوی راهی برای انتقال حس آدمیت به «خود» و «دیگری» است. همان «دیگری»ای که در همه‌ی جماعات انسانی می‌تواند به‌عنوان دشمن، حیوان و چیزی که برای دنیای ما اضافی است تلقّی شود. این است کارکرد نهایی‌ی‌ پدیده‌ای به‌نام «کاوْچ سرفینگ واقعی».

کاوْچ‌سرفرها در شهرهای‌ نزدیک خودشان هم، دورهم جمع می‌شوند و این کار را «دورهمی» اسم می‌گذارند. این دورهمی‌ها یا رویدادها (EVENTها) هر موضوعی می‌توانند داشته‌باشند. ممکن است شرکت‌کننده در این همایش‌ها، اصلا امکان سفر یا تجربه‌ی کوچ سرفینگی نداشته‌باشد، امّا دوست‌دار تجربه‌ی سفر دیگران بوده و گوش و دلی برای شنیدن داشته‌باشد. حاضرین می‌توانند در این همایش، از موضوع مشترکی لذت ببرند که از شعرخوانی تا یاد‌گرفتن یک هنر یا مرور یک تجربه‌ی خاص، یا بحثی آشکار و علنی در مورد یک موضوع بهداشتی،‌ اجتماعی یا محیط‌زیستی یا آموزشی متفاوت باشد. خودشان هستند که موضوع را می‌توانند پیشنهاد کنند و علاقه‌مندان به موضوع، آزادانه به همایش بپیوندند. هیچ مرکزیتی در این ایونت‌ها وجود ندارد. به محض این‌که با یک ای‌میل و پس‌ورد شخصی عضو شدی و پروفایلی پرکردی، می‌توانی خود را در عرصه‌ای که مفید می‌بینی، به راحتی ابراز کنی و هم‌دلان و علاقه‌مندانی مثل خودت را در کنار خود جمع کنی تا همگی به علاقه‌ی مشترک بپردازید. لازم نیست که از کسی، بزرگتری، پیش‌کسوتی اجازه بگیری تا سفره‌ی هم‌دلی و هم فکری را پهن کنی. بلکه نقد رفتار تو و گزارش اعضاء از رفتار تو به سیستم ناظر است که سلامت این جمع را به ممکن‌ترین وجهی تامین می‌کند. این علنی بودن و آشکاره‌گی و بی‌مرکزی‌ی همه‌ی مهمان‌شدن‌ها و میزبان‌شدن‌ها و ایونت‌هاست که بزرگ‌ترین عامل قدرت‌دهنده و پیش‌برنده‌ی پروژه است، چیزی که هیچ مانعی در برابر نیروی شفاف‌اش یارای ایستادن ندارد.

در هرصورت این عرصه، میدانی می‌شود برای درک و تفاهم انسان‌های اتمیزه و منزوی و منفردشده، از سوی عوامل بیرونی‌ی تحمیلی‌ای که مانند خوره، ترس و بدبینی و عدم اتکا به نفس و بی‌اعتمادی به دیگری و انزواجویی در زندگی را به جان فرد می‌اندازند.

این است پدیده‌ی خجسته و پربرکت کاوْچ‌سرفینگ و قدرت منتشر آن و همین‌طور اینترنت، که می‌توانند یکی از پیام‌آوران صلح‌جهانی، بهبود وضع مرارت‌بار بشر کنونی، رضایت و فلاح نسبی‌ی او و سلامت محیطزیست‌ خاکی‌اش باشند.

غلامعلی کشانی، 15 فروردین 1393

KESHANIGH@GMAIL.COM   و WWW.ADAMEKHOSHOONAT.WORDPRESS.COM

cs5

Advertisements

دربارهٔ Gholamali Keshani

ABOUT ME: I am Golamali Keshani, born in 1956, Iranian, retired railway translator but still an active worker of thoughts; fond of Mahatma Gandhi, Henri David Thoreau and his two masterpieces (Walden & civil dsobedience), Simone Weil, Gabriel Marcel, Romain Rolland and Mostafa Malekian (Iranian Philosopher of Ethics. And before all: Non-Violence (This weblog is named after it, in Farsi as ADAMEKHOSHOONAT. I have translated 2 books of Thoreau and on his thoughts (Civil Disobedience, Just Enough Is Plenty) and 2 books on Gandhi and his thoughts (Gandhi and Stalin, and Gandhi, a life) into Farsi (persian), and published them for free in the internet availabl for public use. Translating selected books and texts is my current business and hobby for free as a moral duty, for I am still in debt to all human beings. My email is:keshanigh (at) gmail.com For more information: https://www.couchsurfing.org/people/keshani در باره‌ی من: غلامعلی کشانی هستم. ساکن ایران، تهران. مترجم بازنشسته‌ی مرکز آموزش راه‌آهن هستم. کارم هنوز هم ترجمه است، منتهی ترجمه به عنوان وظیفه‌ای اخلاقی. در این‌جا بعضی از کار‌هایم را می گذارم تا هر کس بخواهد دانلود کند و با ذکر منبع در اختیار همگان بگذارد تا بخوانند و نظر بدهند و انبار نکنند. آدرس ای‌میل من KESHANIGH در جی‌میل است. برای آشنایی بیشتر : https://www.couchsurfing.org/people/keshani
این نوشته در دسته‌بندی عمومی ارسال شده. این نوشته را نشانه‌گذاری کنید.

9 پاسخ برای کاوْچ‌سِرفینگ چیست و چه می‌کند؟

  1. mostafa :گفت

    کاربسیارپسندیده وخوب است وکامی بسیاربا ارزش دررابطه انسانیت وتفکروالای انساندوستی وبه طبع آن صلح ودوستی برای دهکده جهانی شدن

    دوست داشتن

    • جناب کاک مصطفی! من هم نظرم همین است. ممنون از توجه‌تان. امیدوارم حسام خان هم بتواند با این پدیده آشنا شود و از آن در جهت ارتقاء دانش و اخلاق و شخصیت موقرش، استفاده کند

      دوست داشتن

  2. کوروش :گفت

    مقاله پرباری بود اما جنیه اجتمایی کوچ سرفینگ بسیار پررنگ و جنبه اقتصادی آن خیلی کم رنگ نشان داده شده است
    آیا سفر کاناپه خوابی یا مسافر کاناپه خواب معادل های خوبی برای کوچ سرفینگ و کوچ سرفر نمی باشنند. واؤه های درویش و خانه بدوش و طلواتی هم بددجوری توی ذوق می رنند. در آخر از شما تشکر می کنم و برای شما آرزوی موفقیت در راهی که پیش گرفته اید دترم. کوروش

    دوست داشتن

    • دوست گرامی جناب کورش!
      قبل از هر نکته ای، از توجه تان بسیار سپاس‌گزارم.
      – آیا به نظرتان جنبه‌ی اقتصادی‌ آن نکته یا نکته‌های ناگفته ای دارد. ممنون می‌شوم که با اشاره یا تفصیل‌تان، خواننده‌گان‌تان را بیشتر با مسئله آشنا کنید.
      البته که در این رهیافت، توریست یا سیاحت‌گر، دیگر به‌عنوان طعمه‌ی نهاد‌های صرفا اقتصادی‌ی بسیار کوچک خانه‌‌گی تا نهاد‌های بزرگ هتل‌داری و صنعت توریسم، دیده نمی‌شود. ولی در هر صورت، مصرفی که همین مسافر میهمان در هر منطقه‌ی محلی دارد، به هر صورت به اقتصاد محلی می‌تواند کمک ناچیزی کند، که از راه اعزام و مبادله‌ی مهمان به کشور‌های خارجی، پاسخ می‌گیرد. مهمان معمولا خرج نمی‌کند (معمولا). پس مزیتی اقتصادی که ناشی از مثلا خدمات توریستی باشد، نصیب کشور نمی‌شود، اما گسترش صلح و دوستی، قطعا یک نوع سرمایه‌گذاری‌ی دراز مدت اقتصادی است که حتماً منتهی می‌شود به کاهش طبیعی ی نیروهای دفاعی‌ی دائما آماده باش و کاهش هزینه‌ها تجهیز نظامی‌ی ارتش خودی، در نتیجه ی گسترش صلح عمومی و منطقه‌‌ای.
      – بله، کاناپه خوابی و مسافر کاناپه خواب، در مقام واژه گزینی، برابر‌های بسیار درست ولی در عین حال اولیه برای کوچ سرفینگ هستند. واژه‌های درویش و خانه‌به‌دوش (… و منظورتان از «طلواتی» را متوجه نشدم. می دانم که اشتباه تایپی است) اصلاً برابر واژه نبودند. فقط تمثیلی برای تصور بهتر نقش و کارکرد این جمع بودند و نه بیشتر.
      – از ابراز لطف‌تان باز هم سپاس‌گزارم کورش بسیار عزیز

      دوست داشتن

  3. عیدرضا قوامی :گفت

    دستتان درد نکناد.

    دوست داشتن

  4. بازتاب: نقدرفتار ملی، تا کجا و به‌چه منظوری؟ | عدم خشونت

  5. بازتاب: گزارشی از دو شب با خیام | عدم خشونت

  6. بازتاب: گزارشی از دو شب با خیا | gholamalikeshani

پاسخی بگذارید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

درحال اتصال به %s